onze missie

Stichting Beheer Landgoed De Kalenberg

Het beheren, onderhouden en verder tot wasdom brengen van het NSW- Landgoed de Kalenberg een en ander in het gedachtegoed van de Vereniging der Woodbrookers Barchem en daarmee het cultureel erfgoed in stand houdende.

Dit doel wil de Stichting bekostigen -naast giften en erfstellingen- door het in haar bezit zijnde onroerende zaken en het daarbij behorende inventaris, duurzaam en in de geest van de Woodbrookersgedachtegoed te verhuren.

In afgelopen jaren zijn er ter realisatie van het bovenstaande Mission Statement de navolgende acties ondernomen:

  1. Er is voor alle opstallen een meerjarenonderhoudsplan ( MJOP) opgesteld en in de begroting zijn er voor de (gedeeltelijke)uitvoering van dit MJOP aanzienlijke bedragen op opgenomen.|De benodigde gelden moeten  gegenereerd worden uit de verhuur van de opstallen.Het groene onderhoud moet worden bekostigd uit subsidies, giften en andere toekomstige inkomensbronnen, waarover later meer.
  2. Landschapscoach Gijs van Heemstra heeft een rapport opgesteld rond de actuele situatie van het bos en de natuur:Relevante onderdelen hieruit zijn: 

Beschrijving huidige bossamenstelling en -ontwikkeling in het plangebied 
De hoofdboomsoort in het plangebied is Amerikaanse Eik, maar ook Beuk, Zomereik en Tamme Kastanje zijn vertegenwoordigd in de kroonlaag.  
Naast de genoemde soorten bevinden zich in het bos een aantal bijzondere boomsoorten, die de geschiedenis als een Landgoedbos verraden. Reuzenlevensboom en Cipres zijn hiervan voorbeelden.  
De tweede boomlaag bestaat vooral uit Amerikaanse Eiken in de jonge/dichte fase van bosontwikkeling. De bedekking van deze jonge bomen is erg hoog waardoor de structuur gerust ‘dicht’ genoemd kan worden.  
De struiklaag in het bos bestaat uit opslag van hierboven genoemde soorten, aangevuld met Amerikaanse Vogelkers, Lijsterbes, Vuilboom en Hulst.  
Kruiden, grassen en mossen ontbreken nagenoeg in het bos, door een combinatie van een gebrek aan lichtinval, strooiselophoping en verkleefd blad van met name Amerikaanse Eik en Tamme Kastanje.

Bouwstenen 
In de beschrijving van het plangebied (zie pagina 7) kan worden gezien dat in zijn huidige staat, de aantrekkelijkheid van het bosgebied vooral bestaat uit de esthetische waarde voor de recreant. In ecologische zin zijn er door het hoge aandeel uitheemse boomsoorten en het ontbreken van een volledige gelaagde bosstructuur weinig inheemse soorten die profiteren. Op de als voorwaarde gestelde verbetering van de kernkwaliteiten uit de omgevingsverordening, wordt hieronder verder ingegaan door middel van de uitwerking van een drietal bouwstenen. De keuze voor één of meerdere van de bouwstenen is afhankelijk van de toekomstige (in deze notitie gevraagde) opstelling van de overheden ten aanzien van gewenste verbetering en de wensen van de initiatiefnemer. 

Bouwsteen 1: Verbetering kwaliteit natuur 
Het bos bestaat nu merendeels uit exotische boomsoorten die door hun beperkte ecologische relaties en hun dominantie in het bos een beperkende werking hebben op de ontwikkeling tot een meer natuurlijk en biodiverse bosgemeenschap. In het bos kan door gerichte verandering in soortsamenstelling (gerichte kap en inbreng struiken en kruiden) en structuurverbetering een grote ecologische meerwaarde gecreëerd worden.

Bouwsteen 2: Verbetering natuur en beleving door zonering 
Door het bos anders in te richten (bouwsteen 1.) en door paden te verbeteren en anderen af te sluiten, stuur je op rust en drukte. Het bos wordt gevarieerder in soorten, structuur en leeftijd. Bomen zorgen voor ruimtelijke indeling van verschillende gebruikszones en sturen en onderstrepen de beleving van de betreffende zone in het Landgoed. 

Bouwsteen 3: Verbetering kwantiteit/ kwaliteit natuur 
Voer bouwsteen 1 en 2 in door in het gehele bos om de natuur en beleving op het Landgoed een impuls te geven; ter overtuiging van de meerwaarde die het Landgoed wil creëren voor de natuur en de economisch zelfstandige instandhouding van het Landgoed. (kwalitatieve en kwantitatieve verbetering van de thans aanwezige biodiversiteit). De navolgende beelden geven een indruk van de potentiële toekomstige situatie; inheemse bosbeelden die voldoende open zijn voor begraven en gevarieerd in structuur, soorten en leeftijd… illustratieve beelden :

Uitwerking te ondernemen (bouwstenen) maatregelen en resultaat 
Het aandeel uitheemse boom- en struiksoorten wordt teruggebracht in de kroonlaag. Onderstaanders van Beuk en Zomereik krijgen daardoor de kans om door te groeien tot in de kroonlaag. Er worden waar nodig extra boomsoorten ingebracht om een grotere diversiteit in het bosbeeld te creëren. Hierbij kan gegeven de bodem van grof zand en op sommige plaatsen lemig zand worden gedacht aan wintereik, kers of winterlinde. Met de inbreng van deze soorten kan ook een verbetering van de humus van de bosbodem worden verwacht, waarmee de weg wordt vrijgemaakt voor een verbetering van de struiklaag. 

In de tweede boomlaag vindt dezelfde ingreep plaats als in de kroonlaag, maar met een zwaardere intensiteit om de uitheemse soorten op termijn uit te faseren en daarmee het bos een meer natuurlijk karakter te geven. 

In de struiklaag worden inheemse struiken ingebracht in groepsbeplanting passend bij de standplaats van het bos. Het betreft hierop de lemige plaatsen soorten als tweestijlige meidoorn en hazelaar. Op de armere zanden kan gedacht worden aan lijsterbes, vuilboom, en hulst. Deze soorten dienen met hun bloei en vruchten als voedsel voor insecten en kleine zoogdieren. Daarnaast zijn de struikvormers van belang als nestgelegenheid voor vogels en schuilgelegenheid voor knaagdieren. 
In de kruidlaag zullen pleksgewijs inheemse voorjaarsbloeiers en bolgewassen worden ingebracht. Hierbij kan worden gedacht aan soorten die van nature in dergelijke bossen te vinden zijn zoals kamperfoelie, dalkruid, lelietje-van-dalen en op de iets rijkere plaatsen salomonszegel. Hiermee wordt een divers aanbod aan bloeiende kruiden in het voorjaar geboden aan insecten en vlinders.  

Waar maatregelen langs bestaande paden worden uitgevoerd zal dit gepaard gaan met het creëren van bosranden om de structuurvariatie in het bos en daarmee de natuurwaarde te verhogen.  

Bovenstaande maatregelen worden uitgevoerd met als doel de biodiversiteit in het plangebied te verhogen, in aansluiting op de kernkwaliteiten voor het gebied zoals benoemd in de omgevingsverordening van de provincie Gelderland (2014).  
Een bijkomend voordeel is dat door middel van de maatregelen de variatie in het bos toeneemt, hetgeen bijdraagt aan de belevingswaarde van het plangebied. Hiermee versterken deze maatregelen de doelstelling van de natuurbegraafplaats, om een plek te zijn van bezinning en rust in een florerende natuurlijke omgeving

Het jaarplan 2020 en 2021 omvat de navolgende punten:

1. Onderhoudsplan bos
2020 was een bijzonder jaar waarin de vrijwilligers weinig hebben kunnen werken vanwege de Corona pandemie.Er heeft alleen een risico kap plaatsgevonden van een zevental bomen langs de Bergweg in Barchem.Dit is gedaan op verzoek van de bewoners van de Bergweg vanwege het mogelijke gevaar dat de bomen hun woningen zouden kunnen raken bij hun val tijdens een storm.Tevens zijn er door onze bosdeskundige gebleste bomen omgehaald. Het betreft hier voor 90%  uitdunningskap en enige risico kap.Het geplande VTA is in 2020 door de Corona en geldgebrek onvoldoende van de grond gekomen.Dit dient in 2021 met voorrang te worden opgepakt om de verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid van de Stichting te kunnen blijven waarborgen / garanderen Mocht in 2021 dit VTA en daaruit voortvloeiende onderhoudswerk niet voldoende uit de verf komen dan moet in het uiterste geval een deel van de openbare paden worden dichtgezet vanwege het gevaar van de vallende takken/ omvallende bomen.Een uitbreiding van de financiële armslag is hiervoor nadrukkelijk noodzakelijk.De huidige subsidies, giften en incidentele houtverkoop zijn volstrekt onvoldoende.

2. MJOP Opstallen
In de begroting 2021  is voor onderhoud aan landgoed en opstallen  een bedrag uitgetrokken van € 40.000 waarbij voorlopig de nadruk moet blijven liggen op het onderhoud van de opstallen om de bron van inkomen zijnde de verhuur in stand te houden.

3. Mountainbike pad
In  2020 is het mountainbike pad op het Landgoed in gebruik genomen.WE zijn blij met dit pad omdat de verkeersstromen wandelaars en MTB-ers nu gesplitst zijn.De aanleg is gedaan door en namens de MTB-ers onder toezicht van het Bestuur.Op een paar onoverkomelijkheden na is bij de aanleg goed rekening gehouden met de natuurwaarde.Enkele kruispunten moeten in 2021 nog wel beter worden gemarkeerd. Plannen daarvoor zijn reeds gemaakt.

4.  Bosbegraafplaats
De Stichting heeft al heel veel jaren geleden het plan opgevat om op een klein deel van het Landgoed een bosbegraafplaats te realiseren.De inkomsten uit de verkoop van de graven via de Stichting Justine i.o. moet de financiële armslag van de Stichting verbeteren om gelden te kunnen vrijmaken voor het beheer en onderhoud van het groene deel van het Landgoed.Een veel te groot deel van de inkomsten van de Stichting zijn horeca-gerelateerd.De Corona pandemie heeft het gevaar van deze kwetsbare afhankelijkheid  helaas pijnlijk duidelijk gemaakt.Bijna alle beschikbare liquiditeiten zijn aangewend om de huurder van onze opstallen in financiële zin overeind te houden.Zonder dit offer was het voortbestaan van het gehele landgoed in gevaar gekomen.In 2019, 2020 en zelfs al in 2021 is er veel tijd en energie gestoken in de realisatie van Bosbegraafplaats Justine.In 2020 zijn alle onderzoeken afgerond en heeft de Gemeente Lochem het ontwerp wijziging bestemmingsplan Kalenberg ter visie gelegd.In  juni 2021 hopen we met de verkoop van de graven via Stichting Justine te kunnen starten.De Stichting Beheer gaat dan gefaseerd, het tot heden geïnvesteerd bedrag terug ontvangen en tevens zal er per verkocht graf een bedrag naar de Stichting Beheer vloeien.

Een substantieel deel van de verkoopopbrengst is voor de dekking van de lopende kosten en het leeuwendeel van de opbrengsten komt toe aan Stichting Financiering Eeuwig Onderhoud Landgoed Kalenberg.Deze onafhankelijke Stichting zal aan de Stichting Beheer fondsen ter beschikking stellen voor beheer en onderhoud, één en ander volgens het nader op te stellen natuurbeheerplan Landgoed de Kalenberg.Stichting Beheer zal er bij de Stichting Justine op aandringen en op toezien dat het maximaal aantal graven niet zal worden overschreden en dat bij het toebedelen / toewijzen van de graven de wortelstructuur van de gezichtsbepalende bomen niet zal worden aangetast.Het kunnen gaan verkopen van de graven is van levensbelang voor het vitaal kunnen voortbestaan van het Landgoed.

5.    Educatiepad met herdenkingsbos
Als de plannen van Jusitine doorgang vinden en de verkoop van de graven succesvol is, willen we een natuur-educatiepad aanleggen om de Lochemse ( school) jeugd en andere bezoekers te informeren over de bijzondere flora en fauna van de Achterhoek.Een stagiaire van Hogeschool Larenstein uit Velp heeft op ons verzoek een onderzoek naar de mogelijkheden gedaan en heeft vervolgens dit onderzoek afgerond met een advies omtrent aanplant en invulling van het natuur-educatiepad .Tevens willen we de nabestaanden, van de overledene die begraven is op de bosbegraafplaats, de mogelijkheid bieden een herdenkingsboom te kopen en deze te laten planten bij/ langs het natuur-educatiepad.Op deze geplante boom kan dan een  herdenkingsplaquette bevestigd worden. Op deze wijze willen ook weer een bijdrage leveren aan de biodiversiteit op Landgoed de Kalenberg en het benutten van bomen als klimaatbeschermers.
 
Barchem, januari 2021